Kritik Okuma Pratikleri

Kritik Analitik Okuma Pratikleri - Eleştirel Medya Okuryazarlığı

Bilgi çağında olmamızın da etkisiyle bir taraftan olanca hızıyla bilgi üretilmekte bir taraftan da özellikle medya aracılığıyla bu bilgiler bize ulaşmakta.  Hayatımızı kolaylaştıran ve renklendiren bu durum bazen de zihnimizi bir çöplüğe dönüştürme potansiyeli taşıyor.

Hangi medya gerçekten doğru, dürüst, gerçek haberler sunmakta; hangi medya bizi manipüle ediyor, bizi kullanıyor veya bize kendi yanlış ideoloji ve önyargılarını aşılıyor? Hangi medya iletileri, iç ve dış yönden gelişmemize katkı sağlarken; hangileri değerlerimizi buharlaştırıyor, kültürümüzü ve yaşam biçimimizi bozuyor? Hangi bilgiler ile iyiye, güzele ve faydalı olana yönleniyorken; hangileri bizi ilerde pişman olacağımız eylemlere taşıyor? Zihnimize, bilinçaltımıza, algılarımıza yeterince hakim miyiz; yoksa medyanın düşüncelerini kendi fikirlerimiz gibi sahiplenir hale mi geldik?

Yazılı, görsel, internet vs. medyadan gelen iletilerin etkileri hakkında bu soruları artırmak mümkün.

Medyayı olağan, sıradan, istemsiz, sistemsiz ve yüzeysel bir şekilde takip ettiğimizde medyanın bizi kötü yönde etkilemesinin önüne geçmek mümkün değil. Medyanın faydalı yönlerinden faydalanabilmek/değerlendirebilmek ve zararlı yönlerinden korunabilmek için medyayı bilinçli, sistemli ve eleştirel bir yaklaşımla yani kritik ve analitik düşünme yöntemi ile takip etmeliyiz.

KAD Platformu olarak, bu düşüncelerle eleştirel medya okuryazarlığı – kritik analitik okuma konularında 40 kadar başlık tespit ettik. Bu başlıklarda medya hakkında yeterince farkındalık oluşturabilmek için ihtiyaç duyulacak olan konular ve medyanın eleştirel takibi için bilinmesi gereken kavramlar ele alınacaktır. Belli aralıklarla bu başlıkların her biri hakkında makaleler yayınlanacak olup, bu makalelerde konu/kavramla ilgili medyadan örneklere de yer verilerek konunun yeterince kavranılması için gayret edilecektir.

Kritik analitik düşünme bir hayat tarzıdır ve hayatın içinde bir çok uygulama alanı vardır. Eleştirel medya okuryazarlığı da bunun başlıcalarından biridir. Çünkü medya, günümüzde bilgiye ulaşmanın en fazla kullanılan ve en kolay yollarından birisi durumundadır.  İyi bir eleştirel medya okuryazarı olabilmek için medyaokuryazarlığı bilgilerine ek olarak, kritik analitik düşünmenin tüm teorik konuları da ayrıca öğrenilmelidir: http://www.kritikanalitik.global/kadi-ogrenmeye-buradan-basla/

“Gelişmeleri doğru değerlendirme ve anlama yeteneği geliştikçe iyi insanların dünya politikalarında daha aktif ve belirleyici rol almaları ve iyiliği ön plana çıkarma fırsatları doğacaktır.”


1. TAKİP ETTİĞİN MEDYAYI TANI
1. Bakış açısı ve ÖnyargılarBakış açısı ve Önyargılar
2. Kendi Algısını Toplumun Algısı Yapmak
3. Taraftarlık ve Çifte Standart
4. Hangi Medyaya Karşı Savunmasızım?
 
2. SAĞLAM KAYNAK
5. Medyada Kaynak Güvenilirliği
6. Uzman Görüşüne Aldanmak
7. Dezenformasyon (Kasıtlı Olarak Yanlış Bilgilendirme)
8. Misenformasyon (Kasıt Olmaksızın Yanlış Bilgilendirme)
 
3. HABERLER İLE ALGI YÖNETİMİ
9.  Haberlerin Kurgusal Yönü ve Otosansür 10. Öne Çıkarılmış Bilgi (Kanca Atmak) 11. Yüzeysel Bilgi ve Sık Tekrar 12. Sonuç Cümlesini Algılara Bırakmak - Örtülü Mesaj
 
4. BÜYÜK RESMİ GÖRMEK
13. Gündeme Getirme 14. Gündeme Almama 15. Gündem Çarpıtma 16. Büyük Resmi Görmek
 
 5. MEDYANIN DİLİ

17. Retorik ve Medya 18. Açıklık, Derinlik, Genişlik, Kesinlik... 19. Duygusallık 20. Yorum ile kanıtı ayırabilmek

 6. SAFSATALAR

21. Hatalı İkilem 22. Adam Karalama, Dolduruşa Getirme 23. Tartışmalı Neden 24. Diğer Safsatalar

 7. MEDYANIN DUYARLILIKLARI

25. Takipçilere Duyarlılık - Kitle Psikolojisi 26. Hükümete Duyarlılık - Hükümet Karşıtlığına Duyarlılık 27. Reklamlara Duyarlılık - Güç odaklarına Duyarlılık 28. Rakiplere Duyarlılık

8. REYTİNG UĞRUNA

29. Sansasyona Duyarlılık 30. Şiddeti Paylaşmak 31. Bilinçdışı Zararlı Mesajlar 32. Bilgi Sunmak Yerine Tartıştırmak

8. DEĞERLERİN BUHARLAŞMASI

33. Toplumsal Değerlerde Bozulma - Rol Modeller 34. Duyarsızlaştırma 35. Çocuklar ve Medya 36. Kitleleri Oyalama

10. MANİPÜLASYON

37. Think-Tank Kuruluşları, Hegemonya ve Rızanın İmalatı 38. Fotoğraflarla Manipülasyon 39. Propaganda Çeşitleri 40. Sosyal Medya ile Kitle Hareketi